İHRACATCI BELGESİ
İhracatçı Belgesi 15 Ocak 1996 tarihi itibariyle kaldırılmıştır. İhracat yapacak
kişilerin öncelikle ve sadece ilgili İhracatçı Birliğine üye olmaları yeterli
bulunmaktadır.
-
6 Ocak 1996
tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
95/7623 sayılı İhracat Rejimi
Kararı ile getirilen başlıca yenilikler nelerdir?
Yeni İhracat Rejimi Kararı hazırlanırken, bir önceki Karar’ın ana
çerçevesi muhafaza edilmiş ancak, 1992 yılından bu yana geçen zaman
zarfında ihracat gibi son derece dinamik bir konuda oluşan yeni
değişmeler ile
gerek ulusal, gerekse uluslararası alanda meydana gelen gelişmelerin
ortaya
çıkardığı ihtiyaçların karşılanmasını teminen yeni bazı düzenlemelerin
yapılması
gereği hasıl olmuştur. Bu amaçla 95/7623 sayılı Karar ile getirilen
başlıca
yenilikler şunlardır:
Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakanlık;
- Piyasalarda meydana gelen olağan dışı bir gelişme, ihracata konu malda
görülen yetersizlik, kamu güvenliği, kamu ahlakı, insan sağlığı,
hayvanların,
bitkilerin veya çevrenin korunması amacına yönelik tedbirler, sanatsal,
tarihi
ve arkeolojik değer taşıyan metanın korunması nedenleriyle ihracatta
kısıtlama
veya yasaklama getirmeye,
- İhracatta miktar kısıtlaması uygulamaya,
- Kalkınma planları ve yıllık programlardaki ekonomik ve sosyal
hedeflere
ulaşılabilmesini teminen yapılacak faaliyetlerin gerçekleştirilmesi
amacıyla;
uluslararası kuruluşlara olan yükümlülükler ile iç ve dış piyasa
şartları ve diğer
ülkelerin madde politikalarına ilişkin uygulamalar da göz önünde
tutularak,
ihracata konu ürünlere rekabet gücü kazandırıcı çalışmalar ve
düzenlemeler
yapmaya, yetkili kılınmıştır.
- Kamu kurum ve kuruluşlarının, madde bazında miktar ve dönem itibariyle
ihracatın kısıtlanmasına ve yasaklanmasına yönelik kanun ve
kararnamelerin
hazırlanması aşamasında Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu
Bakanlığın
görüşünü alması yönünde düzenleme yapılmıştır.
- İhracat faaliyetlerinin koordineli bir şekilde yürütülebilmesini
teminen ilgili
kurum ve kuruluşların kendi mevzuatları uyarınca ihracata yönelik olarak
alacakları kararlar ile alım ve satımı ilgili mevzuatla belirli bir
merciin iznine
bırakılmış malların ihracına ilişkin esas ve uygulamaların tespiti
aşamasında
Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakanlığın uygun görüşünün
alınacağı
hükme bağlanmıştır.
- İhracatçılara uygulanacak müeyyideler azaltılmış, ihracatçı
olmadıkları için
halihazırda müeyyide kapsamı dışında kalan uluslararası gözetim
şirketleri,
yurt dışı müteahhitlik hizmetleri ve ticari kiralama yoluyla ihracat
yapanlar
ile uluslararası fuar ve sergi organizatörü firmalar da müeyyide
kapsamına
alınmıştır. -
İhracatta
Kota ve Tarife Kontenjanı Belirlenmesi ve İdaresine
İlişkin Karar konusunda hangi
Kurum yetkilidir?
Bu Karar ile, uluslararası anlaşmalar hükümlerine uygun olarak
ihracatta uygulanabilecek kotalar ile tarife kontenjanlarının (gerek
Türkiye
tarafından uygulanan ve gerekse ithalatçı ülkeler tarafından uygulanan
ve
dağıtımı Türkiye’ye bırakılanlar) dağıtım usul ve esaslarını belirlemek
yetkisi
Dış Ticaret Müsteşarlığına (İhracat Genel Müdürlüğü) verilmiştir.
Türkiye tarafından ihracatta uygulanacak kota ve tarife kontenjanlarının
miktar ve/veya değeri de Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından
belirlenecektir. -
İhracatta
kota ve tarife kontenjanı dağıtımı hangi usullere göre
yapılacaktır?
İhracatta kota ve tarife kontenjanı dağıtımı da; ithalata ilişkin
mevzuata benzer şekilde;
a) geleneksel ticaret akışı,
b) başvuru sırasına göre eşit oranda kota tahsisi,
c) talep edilen miktar ve/veya değerlerle orantılı tahsis,
d) Müsteşarlıkça ürün yapısı ve ekonomik miktarları dikkate alınarak
belirleme,
yöntemlerinden bir veya birkaçı temel alınarak yapılacaktır.
Kota dağıtımında uyulacak esaslar, tahsis için başvuru esasları yine
Yönetmelik ile
düzenlenecektir. -
Yeni İhracat
Rejimine göre gerçek ve tüzel kişi tacirlerin veya (Esnaf ve
Sanatkar Odalarına kayıtlı
olup üretim faaliyetiyle iştigal eden) esnaf ve sanatkarların
"İhracat Belgesi" almaları
gerekli midir?
İhracatçı Belgesi 15 Ocak 1996 tarihi itibariyle kaldırılmıştır. İhracat
yapacak
kişilerin öncelikle ve sadece ilgili İhracatçı Birliğine üye olmaları
yeterli bulunmaktadır. -
İhracata
herhangi bir kısıtlama veya yasaklama getirmeye hangi kurum
yetkilidir?
95/7623
sayılı İhracat Rejimi Kararı’nın 3 üncü maddesi, AB mevzuatına
paralel olarak, gerekli hallerde bir malın ihracatına kısıtlama veya
yasaklama getirmeye
Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakanlığı yetkili kılmıştır.
-
Yeni İhracat
Yönetmeliği’ne göre ülkemizden yapılacak ihracatta kaç
türlü yöntem vardır?
Önceki uygulamaya paralel olarak üç türlü ihracat şekli vardır.
Bunlar; Özellik Arz Etmeyen İhracat, Kayda Bağlı İhracat ve Özelliği
Olan İhracat
şeklindedir. -
Bütün ihracat
şekillerinde ihracatçılar öncelikle hangi mercie müracaat
edeceklerdir?
Hemen her ihracat şeklinde ve özellikle "Özellik Arz Etmeyen İhracat"
ile
"Kayda Bağlı İhracat" şekillerinde ihracatçıların ilgili ihracatçı
birliğine müracaat
etmeleri gerekmektedir. -
Gümrük
idareleri evvelce İhracat Rejimi uyarınca fiili ihracat sırasında
kontrol ettikleri belgelerden
hangilerini aramayacaklardır?
Gümrük idareleri fiili ihracat sırasında, 15 Ocak 1996 tarihinden
itibaren;
- İhracatçı Belgesini,
- Nispi Aidat Tahsil Makbuzunu ve
- Evvelce ihracatçılar tarafından doldurulup (kayıt işlemini müteakip)
gümrüklere
tevdi edilen İhracat Beyannamelerini (Serbest İhracat Beyannamelerini)
aramayacaktır.
Türkiye’den ihraç edilmesi yasak veya izne bağlı mallar nelerdir?
6 Ocak 1996 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan (İhracat 96/31) sayılı
Tebliğ eki listede, ihracı yasak veya ön izne bağlı malların isimleri ve
ön izin
mercileri açık bir şekilde belirtilmiş bulunmaktadır. -
Dış Ticaret
Sermaye Şirketi statüsü kazanmak için koşullar nelerdir?
Ödenmiş
sermayeleri en az 2 milyon YTL. (2 trilyon TL.) olan ve bir önceki
takvim yılında gümrük beyannamesi bazında; en az (FOB) 100 milyon ABD
doları veya eş değerdeki fiili ihracatı gerçekleştiren (transit ve
bedelsiz
ihracat hariç) anonim şirketlere, her yılın Ocak ayının son gününe kadar
başvurmaları kaydıyla “Dış Ticaret Sermaye Şirketi” statüsü
verilebilmektedir. Ancak söz konusu şartlar, 2005 yılı sonuna kadar
geçerli olmak üzere, ödenmiş sermaye tutarı için 1,5 milyon YTL (1,5
trilyon TL) ve ihracat rakamı için 75 milyon ABD doları olarak tespit
edilmiştir -
Yeni İhracat
Rejimi KOBİ’lere ne gibi yenilikler getirmiştir ?
Yeni İhracat Rejimi ile tek vergi numarası sahibi, Esnaf ve Sanatkar
Odalarına
kayıtlı olup, üretim faaliyeti ile iştigal eden esnaf ve sanatkarlara da
ihracat
yapabilme imkanı tanınmıştır. Ayrıca, yeni Rejim ve ekindeki Tebliğler,
herkes
tarafından kolaylıkla anlaşılabilir bir şekilde düzenlenmiştir. Bu da,
bilhassa açık
ve sade bir dil içermesi nedeniyle, mevzuat açısından KOBİ’ler lehine
bir
iyileştirme olarak görülmektedir. -
Gümrük
Birliğinden etkileneceği belirtilen KOBİ’lere yönelik olarak Dış Ticaret
Müsteşarlığınca ne gibi
tedbirler getirilmiştir?
Dış Ticaret Müsteşarlığı 90′lı yıllardan beri KOBİ’lerin dış ticarette
örgütlenmeleriyle
ilgili çeşitli mevzuat çalışmalarını uygulamaya koymuştur. Bu bağlamda,
ilk defa 1992
yılında Çok Ortaklı Şirketler (ÇOŞ) Tebliği yayımlanarak KOBİ’lerin
ÇOŞ’lar şeklinde
birleşmeleri ve sayıca artmaları özendirilmeye çalışılmış, ancak, tek
firma dışında bir
müracaat olmamıştır. Öte yandan, 1994 ve 1995 yıllarında KOBİ’lerin
örgütlenmelerine
ilişkin mevzuatta yapılan iyileştirmelerle, aynı üretim dalında faaliyet
gösteren
KOBİ’lerin sektörel bazda dışa açılmaları hedeflenmiştir.
Bu
bağlamda, KOBİ’lerin Sektörel Dış Ticaret Şirketleri şeklinde örgütlenmelerini
sağlamak üzere, 6.1.1996 tarihinde yayımlanan 96/5 sayılı Tebliğ’de Kalkınmada
Öncelikli Yöreler ile yeterli sayıda aynı üretim dalında faaliyet gösteren
firmanın
bulunmadığı yörelerde 10 firma koşulu 5 firmaya, 5 milyon $ ihracat şartı da
2,5 milyon $’a indirilmiştir.
En
önemlisi, anılan Tebliğ ile Fransa’da örneği görülen ve ana sanayi-yan sanayi,
başka deyişle, büyük firma-küçük firmalar arası ilişkileri geliştirmeyi
amaçlayan
bir değişiklik sağlanmıştır.
Dış
Ticaret Müsteşarlığınca 1.6.1995 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren
devlet yardımları, tamamen GATT ve AB normlarına uyumlu yardımlar olup,
özellikle KOBİ ve SDŞ’lere yönelik hale getirilmiştir. Bu yardımlar kısaca,
Pazar
Araştırması, AR-GE, Çevre, Yurtdışı Fuar, Yurtdışında Ofis-Mağaza Açılması ve
Yurtiçinde Uluslararası Fuar ve Sergilere Katılma olup, bunlardan KOBİ ve
SDŞ’ler
yararlanacaktır. Bu yardımlara ilave olarak, eğitim yardımı da getirilecektir.
Bu yardımla KOBİ’lerimizin gerek yönetici gerekse işçilerinin eğitimi, kalifiye
işgücü
istihdamı ile çeşitli şekillerdeki eğitim uygulamalarına destek verilecektir.
KOBİ’lere
verilen önem mahiyetinde, 1996 yılı KOBİ yılı olarak ilan edilmiştir. Bu
konuda başta TOBB, TESK, TOSYÖV ve KOSGEB olmak üzere KOBİ’lere hizmet
veren tüm kamu ve özel kuruluşlarla koordineli çalışmalar sürdürülmektedir. Bu
kampanya ile ihracat potansiyeli olup, ihracat yapmamış KOBİ’lerin harekete
geçirilmesi; bu firmalara ihracat yöntemlerinin anlatılması, özetle KOBİ’lerin
dış
ticarete yönlendirilmesi hedef alınmıştır.